هجرت به ‌مثابه ابزار کنترول: داعش خراسان چگونه مهاجرت را برای جلوگیری از فرار بازنویسی میکند
در شماره ۳۸ مجله صدای خراسان، شاخه خراسان گروه داعش مهاجرت به کشورهای غیرمسلمان را نوع خیانت تلقی کرده و گرفتن تابعیت یا اقامت در خارج را برابر با انحطاط معنوی و حتی ارتداد میداند. این نشریه تأکید میکند که هجرت «حقیقی» تنها با انتقال به سرزمین که تحت حاکمیت این گروه باشد تحقق می ‌یابد و تعریف «دارالاسلام» را به مناطق تحت کنترول خود محدود میسازد. در نگاه نخست، این موضع ‌گیری رنگ و بوی یک استدلال عقیدتی دارد، اما با دقت ژرفتر، شباهت بیشتر به یک راهبرد جلوگیری از فرار دارد.
از نظر تاریخی، هجرت نه مطلق‌ گرا و نه انتحار بوده، بلکه رویکرد راهبردی داشته است. مهاجرت در صدر اسلام با هدف حفظ جان، صیانت از ایمان و تأمین ثبات جامعه صورت میگرفت. فقه اسلامی نیز بحث‌ های دقیق و چندلایه‌ درباره اقامت در سرزمین‌های غیرمسلمان، دادوستد فرامرزی و همزیستی در محیط‌ های متکثر ارائه کرده است. هجرت امری وابسته به شرایط بوده، نه امتحان وفاداری برای جرم‌ شمردن ترک دیار.
داعش خراسان این پیچیدگی را به یک موضوع دوجنبه ای تقلیل میدهد: وفاداری یا خیانت. ، این گروه با تعریف دیگراز هجرت به‌عنوان جابجایی اجباری به قلمرو خود و برچسب ‌زدن سایر گزینه‌ها به‌عنوان ارتداد، ظرافت‌های حقوقی را حذف کرده و آن را با اطاعت ارضی جایگزین میکند. شدت ادبیات بکاررفته، به ‌ویژه گسترش مفهوم تکفیر، نگران کننده است، بیش از آنکه نشانه اعتماد باشد.
گروه ‌های شورشی که با فرسایش نیرو مواجه میشوند، معمولاً مسیر فرار را محدود میکنند. زمانیکه اعضا در جوامع باثبات ادغام شوند، امنیت اقتصادی بدست آورند و احساس تعلق مدنی پیدا کنند، زمینه جذب نیرو برای گروه های شورشی کاهش یافته و وابستگی ایدئولوژیک تضعیف میشود. ثبات با افراط‌گرایی در رقابت قرار میگیرد. با جرم‌ دانستن مهاجرت و تابعیت، داعش خراسان می کوشد پایگاه اجتماعی خود را مهار کرده و از نشئت ایدئولوژیک جلوگیری کند.
گروه های که به حکمرانی خود اطمینان دارند، از ترک افراد از گروه هراس ندارند. آنها بر سر نتایج رقابت میکنند و با تأمین امنیت و ثبات جذب میکنند. هنگامیکه ترک ‌از گروه جرم محسوب شود، نشانه‌ شکست از قبل هویدا میشود. در شماره ۳۸ صدای خراسان، هجرت کمتر به‌عنوان یک آموزه دینی و بیشتر به‌عنوان ابزار محدودیت رفتاری مطرح میشود، نشانه‌ که حاکی از آن است که حالا کنترول پیام را هدایت میکند ، نه اعتماد.

امواج پرس