استخراج بی‌رویه آب‌های زیرزمینی، منابع آبی هرات را تهدید می‌کند

حفر چاه‌های عمیق و استخراج آب‌های زیرزمینی با استفاده از سولرهای آفتابی، منابع آب زیرزمینی در ولایت هرات را با تهدید جدی روبه‌رو کرده است.

مسوولان محلی در هرات می‌گویند که برای جلوگیری از برداشت بی‌رویه آب‌های زیرزمینی، بر چاه‌های عمیق میتر آب نصب می‌شود.

غلام‌حبیب هاشمی، رییس انجمن استفاده‌کنندگان آب کشاورزی در هرات، گفت: «کمبود آب در ولایت هرات به یک معضل تبدیل شده است. آب به‌درستی مدیریت نمی‌شود و به‌گونه بی‌رویه مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین چاه‌های غیرقانونی حفر شده که باعث کاهش منابع آبی در حوزه دریایی هریرود شده است.»

جاسم اسلمی، کارشناس کشاورزی، گفت: «بر اساس آنچه مشاهده می‌کنیم، سطح آب‌های زیرزمینی هر روز پایین‌تر می‌رود و اگر این روند ادامه یابد، بسیاری از مناطق هرات و بخش‌هایی از افغانستان خالی از سکنه خواهد شد. چاه‌ها خشک می‌شوند، زمین‌های زراعتی از بین می‌روند و آبی برای زراعت و حتی نوشیدن باقی نخواهد ماند.»

کاهش سطح آب‌های زیرزمینی، باعث کاهش آب‌های سطحی و جاری نیز شده است.

شماری از کشاورزان در هرات می‌گویند که جوی‌های آنان خشک شده و آب هری‌رود به زمین‌ها و باغ‌هایشان نمی‌رسد.

فقیراحمد احمدی، کشاورز، گفت: «بسیاری از مردم چاه‌های عمیق حفر کرده و با استفاده از سولر، آب‌های زیرزمینی را استخراج می‌کنند، بدون آن‌که به خشک شدن جوی‌ها توجه داشته باشند. سطح آب‌های زیرزمینی پایین رفته و آب‌های سطحی نیز کاهش یافته است.»

کمال‌الدین جلالی، یکی دیگر از کشاورزان، گفت: «به دلیل حفر گسترده چاه‌های عمیق، آب‌های سطحی خشک شده است. سطح آب بسیار پایین رفته؛ چشمه‌ای که پیش‌تر در یک متر به آب می‌رسید، اکنون تا شش متر نیز آب ندارد. جوی‌ها و منابع آب سطحی خشک شده‌اند.»

به گفته کارشناسان منابع آب، بیش از ۹۰ درصد آب‌های زیرزمینی برای آبیاری زمین‌های زراعتی و باغ‌ها استفاده می‌شود.

آنان می‌گویند ترویج سیستم آبیاری قطره‌ای، یکی از راهکارهای مهم برای جلوگیری از هدررفت آب‌های زیرزمینی است.

نظام‌الدین تیموری، کارشناس منابع آب، گفت: «باید به کشت محصولاتی روی بیاوریم که به آب کمتری نیاز دارند. مهم‌تر از آن، باید از روش‌های نوین آبیاری استفاده کنیم؛ اقدامی که می‌تواند در کاهش بحران کم‌آبی مؤثر باشد.»

در سال‌های اخیر، هزاران حلقه چاه عمیق از سوی مردم و کشاورزان در شهر و ولسوالی‌های هرات حفر شده است. سولرهای آفتابی نیز از صبح تا شام آب‌های زیرزمینی را از عمق ده‌ها متر استخراج می‌کنند.

منبع