د افغانستان څه باندې ۹۰ سلنه نفتي توکي له بهر څخه واردېږي
افغانستان د خپلو ورځنیو اړتیاوو د پوره کولو لپاره پر وارداتي نفتي توکو ډېره تکیه لري.
په هېواد کې هر کال نږدې ۳.۵ میلیونه ټنه نفتي توکي مصرفېږي، چې یوازې له ۵ تر ۷ سلنې پورې یې له کورنیو سرچینو برابرېږي او څه باندې ۹۰ سلنه اړتیا له بهر څخه واردېږي.
سره له دې چې افغانستان د نفتي توکو په برخه کې پر وارداتو متکي دی، د نفت او ګاز اتحادیه وايي، د نفتي توکو د واردولو او تأمین په برخه کې کومه ستونزه نشته.
د افغانستان د نفت او ګاز اتحادیې مرستیال فیضاحمد خوافي وویل: «د نفتي توکو د وارداتو په بهیر کې هېڅ ستونزه نشته. په نړیوال بازار کې د ډیزلو بیه اوس د هر ټن لپاره تر ۱۶۰۰ ډالرو رسېدلې ده. زموږ سوداګر تل د خلکو ترڅنګ ولاړ دي او موجودو زېرمو او په لاره کې بارونو ته په پام، تمه ده چې د دغو بارونو په رسېدو سره د بازار نوسانات کم او د نفتي توکو بیې هم راټیټې شي.»
د افغانستان د نفتي توکو اړتیا او مصرف:
- کلنۍ اړتیا: ۳.۵ میلیونه ټنه
- مایع ګاز: ۳۵ سلنه
- ډیزل: ۳۳ سلنه
- پټرول: ۲۰ سلنه
- د الوتکو تېل: ۵ سلنه
- کورنی تولید: له ۵ تر ۷ سلنې
- ورځنی مصرف: نږدې ۱۰ زره ټنه
د روسیې او اوکراین تر جګړې او په منځني ختیځ کې د کړکېچونو تر زیاتېدو مخکې، افغانستان د اړتیا وړ نفتي توکي له روسیې، بلاروس، قزاقستان، عراق، ترکمنستان او ایران په ګډون له بېلابېلو هېوادونو واردول.
خو په وروستیو کلونو کې د نفتي توکو د تأمینونکو هېوادونو ترکیب بدل شوی او اوس د بازار د اړتیاوو لویه برخه له ایران، عراق، متحده عربي اماراتو او اذربایجان څخه پوره کېږي.
سره له دې چې نفتي توکي تأمینېږي، د وارداتو د لګښتونو زیاتوالی، د اسعارو د بیو بدلون او د انرژۍ په نړیوال بازار کې نوسانات لا هم په افغانستان کې د مایع ګاز، ډیزلو او پټرولو پر بیو اغېز کوي.
د نفت او ګاز واردوونکي خیرالدین مایل وویل: «نړیوالې بیې بدلېدونکې دي او هیله لرو چې په راتلونکو ورځو کې راټیټې شي. له هېوادوالو غواړو چې د نفتي توکو د کمښت په اړه اندېښنه ونه کړي، ځکه هڅه کوو د خلکو او بازار اړتیاوې پوره کړو.»
په همدې حال کې، د کانونو او پټرولیم وزارت وايي، پر وارداتو د افغانستان د تکیې د کمولو لپاره یې له کورنیو سرچینو د نفت او ګاز استخراج زیات کړی دی.
د دغه وزارت د ویاند په وینا، موخه یوازې د کورنیو اړتیاوو پوره کول نه دي، بلکې هڅه کېږي چې افغانستان په راتلونکي کې د خپلو نفتي تولیداتو یوه برخه صادره هم کړي.
د کانونو او پټرولیم وزارت ویاند همایون افغان وویل: «وزارت د نفت او ګاز د برخې پر پراختیا جدي کار کوي او په دې برخه کې ښه پرمختګونه شوي دي. د استخراج کچه هم له ۱۰۰ ټنو څخه ۱۰۰۰ ټنو ته لوړه شوې ده.»
د کورني تولید د زیاتولو له هڅو سره سره، افغانستان لا هم د اړتیا وړ نفتي توکو لویه برخه له بهر څخه واردوي؛ له همدې امله د دغو توکو بازار د سیمې له تحولاتو، د انرژۍ له نړیوال بازار او د اسعارو د بیو له بدلونونو اغېزمنېږي.
اولین کسی باشید که نظر بدهید on "د افغانستان څه باندې ۹۰ سلنه نفتي توکي له بهر څخه واردېږي"